Chợ giá – Chính phủ Nhật Bản ngày 26/9 đã chính thức phê duyệt chương trình thực tập sinh nước ngoài mới, sẽ thay thế chương trình hiện hành gây tranh cãi từ năm 2027. Đây được coi là bước tiến quan trọng nhằm cải thiện quyền lợi của người lao động nước ngoài, tăng tính linh hoạt trong thay đổi công việc và nâng cao sự giám sát, bảo vệ người lao động.Nhật Bản cải tổ chương trình thực tập sinh nước ngoài, giúp mở rộng quyền lợi, tăng giám sát và được áp dụng từ năm 2027
Cải cách toàn diện chương trình thực tập sinh
Chương trình thực tập sinh nước ngoài được Nhật Bản triển khai từ năm 1993 với mục tiêu ban đầu là chuyển giao kỹ năng cho các nước đang phát triển. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, chương trình này lại bị chỉ trích rộng rãi vì trở thành kênh nhập khẩu lao động giá rẻ, bị lạm dụng trong các ngành công nghiệp có điều kiện làm việc khắc nghiệt, dẫn đến nhiều vụ việc vi phạm quyền lao động.
Với luật mới có hiệu lực từ ngày 1/4/2027, người lao động nước ngoài sẽ được phép thay đổi nơi làm việc trong cùng một ngành nghề theo một số điều kiện nhất định – một thay đổi lớn so với quy định hiện hành vốn gần như cấm chuyển việc.
Điều này sẽ giúp người lao động tránh khỏi tình trạng bị “giam lỏng” tại các công ty có điều kiện làm việc không đảm bảo và là biện pháp ngăn chặn nạn bóc lột một cách hiệu quả hơn.
17 ngành nghề trọng điểm được ưu tiên thu hút lao động
Được biết, chương trình mới sẽ mở rộng tiếp nhận thực tập sinh trong 17 ngành nghề trọng điểm, bao gồm xây dựng, nông nghiệp, chế biến thực phẩm, điều dưỡng, khách sạn – những lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng do dân số già hóa nhanh.
Bên cạnh đó, chính phủ Nhật Bản cũng khuyến khích người lao động chuyển đổi sang diện “Lao động có kỹ năng đặc định” (Tokutei Ginou) sau khi hoàn thành chương trình thực tập, từ đó có thể làm việc lâu dài và thậm chí tiến tới cơ hội cư trú dài hạn tại Nhật, thay vì chỉ giới hạn trong thời gian 3 năm như trước đây.
Theo số liệu từ Bộ Lao động Nhật Bản, hiện nước này có hơn 2 triệu lao động nước ngoài, chiếm khoảng 2% lực lượng lao động. Tuy nhiên, với tốc độ già hóa dân số thuộc hàng nhanh nhất thế giới, con số này được kỳ vọng sẽ tăng mạnh trong thập kỷ tới.
Giám sát chặt chẽ, bảo vệ người lao động
Chính phủ Nhật Bản cam kết tăng cường giám sát các doanh nghiệp tiếp nhận thực tập sinh. Những doanh nghiệp vi phạm quyền lao động sẽ bị đình chỉ, xử phạt hoặc cấm tiếp nhận lao động trong tương lai.
Không những thế, Nhật Bản cũng sẽ thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức hỗ trợ người lao động nước ngoài – bao gồm tổ chức phái cử tại nước sở tại, các trung tâm hỗ trợ pháp lý và cộng đồng người Việt tại Nhật.
Ông Yoshimasa Hayashi – Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, nhấn mạnh: “Đã đến lúc Nhật Bản phải trở thành một quốc gia mà lao động nước ngoài muốn đến và cảm thấy an toàn khi sinh sống, làm việc. Chúng tôi hiểu rằng cạnh tranh nhân lực là toàn cầu, và Nhật Bản không thể đứng ngoài cuộc.”
