Chợ giá – Khi giới trẻ Hàn Quốc ngày càng quay lưng với các công việc bán thời gian trong nhà hàng, quán ăn, thì một lực lượng lao động mới đang âm thầm lấp đầy khoảng trống, đó là sinh viên quốc tế. Nhờ họ, nhiều bếp ăn và quầy phục vụ trên khắp Hàn Quốc vẫn duy trì hoạt động trong bối cảnh thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng.
Thanh niên Hàn không mặn mà với việc làm thêm
Dù mức lương làm thêm tại nhiều nhà hàng có thể lên tới 15.000 won/giờ (khoảng 10,2 USD), nhưng các chủ cơ sở kinh doanh cho biết, họ ngày càng khó tuyển được lao động địa phương cho các vị trí như phục vụ bàn, phụ bếp hay nhân viên chạy bàn. Áp lực công việc cao, thời gian làm việc lệch giờ và tâm lý ưa chọn công việc “ít vất vả hơn” được xem là những nguyên nhân chính khiến giới trẻ Hàn dần rời bỏ nhóm công việc này.
Trong khi đó, các tin tuyển dụng bán thời gian lại thu hút lượng lớn sinh viên quốc tế – những người vừa học vừa làm để trang trải chi phí du học, sinh hoạt và tích lũy kinh nghiệm.
Số lượng sinh viên quốc tế làm việc tăng mạnh
Theo Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc cho biết, số lao động nước ngoài làm trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống – khách sạn đã tăng từ 107.000 người năm 2022 lên 131.000 người năm 2024, tương đương mức tăng 22,4%.
Cùng thời gian đó, Bộ Tư pháp cũng cho biết số người sở hữu thị thực du học D-2 và D-4 tăng hơn một phần ba, đạt 263.000 du học sinh – con số cao kỷ lục.
Một trong những nguyên nhân đáng chú ý chính là quy định mới về việc làm dành cho sinh viên quốc tế, được nới lỏng từ năm 2023. Theo đó, những sinh viên đạt trình độ tiếng Hàn trung cấp được phép làm tối đa 25 giờ mỗi tuần trong các ngày học, đồng thời có thể làm nhiều hơn vào cuối tuần hoặc trong các kỳ nghỉ.
Bên cạnh đó, quy trình đăng ký làm thêm cũng được đơn giản hóa đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sinh viên.
Điều này khiến họ trở thành lực lượng lao động linh hoạt và dễ tuyển dụng hơn so với lao động nước ngoài thuộc chương trình EPS, vốn đòi hỏi nhiều thủ tục và thời gian xét duyệt.
“Sinh viên nước ngoài chăm chỉ, làm việc ổn định”
Khảo sát do nền tảng việc làm Alba Cheonguk thực hiện vào tháng 6/2024, có tới 38% chủ doanh nghiệp nhỏ cho biết họ đang hoặc từng tuyển sinh viên nước ngoài. Nhiều chủ quán nhận xét nhóm lao động này chăm chỉ, đi làm đúng giờ và sẵn sàng nhận ca tối.
Tuy vậy, một số chủ doanh nghiệp cũng thừa nhận họ gặp trở ngại nhất định về rào cản ngôn ngữ và việc đảm bảo tuân thủ đúng quy định lao động dành cho sinh viên.
Theo một chủ quán nướng tại Busan chia sẻ: “Thanh niên Hàn không muốn làm ca tối hoặc cuối tuần. Sinh viên Việt Nam hay Nepal thì chịu khó và luôn cố gắng giao tiếp bằng tiếng Hàn.”
Tồn tại tình trạng làm thêm quá giờ và trả lương ngoài bảng
Truyền thông Hàn Quốc đã chỉ ra một số trường hợp sinh viên làm việc vượt quá số giờ cho phép, thậm chí được trả lương bằng tiền mặt cho những ca không khai báo – điều vi phạm luật nhập cư.
Một chủ nhà hàng tại Seoul cũng thừa nhận: “Bảng lương chỉ thể hiện giờ làm hợp pháp. Các giờ tăng ca ngoài quy định thì xử lý không chính thức.”
Theo các chuyên gia, tình trạng này bắt nguồn từ hai lý do chủ yếu, gồm sự thiếu hụt lao động nghiêm trọng tại các khu ẩm thực và nhu cầu kiếm thêm thu nhập của sinh viên.
Làn sóng du học sinh thay đổi cả cấu trúc trường đại học
Tại một đại học ở tỉnh Gyeonggi, số lượng sinh viên quốc tế đã tăng gấp 10 lần chỉ trong hai năm, biến khu vực quanh trường thành “tiểu phố quốc tế” với quán ăn và cửa hàng nhộn nhịp.
Tuy nhiên, một số thương gia gần trường cho biết, không ít sinh viên chỉ tham gia đủ số buổi học để duy trì thị thực, còn thời gian còn lại chủ yếu dành cho việc đi làm.
Theo giới phân tích cho rằng, xu hướng sinh viên quốc tế trở thành “xương sống” của ngành dịch vụ tại Hàn Quốc được dự báo sẽ còn tiếp tục gia tăng trong bối cảnh tỷ lệ sinh thấp kéo dài khiến lực lượng lao động trẻ suy giảm mạnh, người Hàn ngày càng ưu tiên các công việc văn phòng hoặc công việc trực tuyến, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ lại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào lao động nước ngoài.
