Chợ giá – Giá khí đốt tự nhiên tại Châu Âu đã giảm mạnh sau khi Tổng thống Mỹ – Donald Trump đưa ra nhận định rằng cuộc xung đột liên quan đến Iran có thể sớm kết thúc. Dù vậy, các chuyên gia phân tích vẫn cảnh báo rằng, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, hoạt động vận chuyển năng lượng qua Eo biển Hormuz (tuyến hàng hải quan trọng của thế giới) vẫn chưa hoàn toàn ổn định, khiến triển vọng của thị trường trong thời gian tới tiếp tục đối mặt với nhiều bất định.
Thị trường năng lượng hạ nhiệt sau phát biểu của ông Trump
Giá khí đốt tự nhiên tại Châu Âu đã giảm mạnh sau những tín hiệu trấn an từ ông Donald Trump về triển vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.
Theo dữ liệu từ thị trường, hợp đồng khí đốt kỳ hạn chuẩn của Châu Âu (được giao dịch tại Hà Lan) đã giảm khoảng 15%, xuống còn 48,27 euro/MWh trong phiên giao dịch đầu ngày tại Amsterdam. Đà giảm này diễn ra sau một phiên biến động mạnh trước đó, khi giá dầu và khí đốt đồng loạt tăng vọt do lo ngại nguồn cung năng lượng có thể bị gián đoạn.
Phát biểu trước truyền thông, ông Trump cho biết ông không tin rằng xung đột sẽ chấm dứt ngay trong tuần, nhưng nhấn mạnh chiến dịch đang diễn ra nhanh hơn dự đoán và có thể được giải quyết “rất sớm”.
Những tuyên bố này phần nào giúp trấn an thị trường năng lượng, vốn đang chịu tác động mạnh từ các căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Nguồn cung năng lượng đối mặt với nhiều rủi ro
Dù giá khí đốt đã giảm mạnh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, thị trường năng lượng vẫn chưa thực sự ổn định.
Các chiến lược gia năng lượng Warren Patterson và Ewa Manthey của ING Groep NV nhận định rằng, những phát biểu của ông Donald Trump chỉ mang lại tác động trấn an mang tính tạm thời đối với thị trường. Theo họ, để giá năng lượng có thể tiếp tục hạ nhiệt một cách bền vững, dòng vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz cần được khôi phục hoàn toàn.
Eo biển Hormuz được xem là một trong những tuyến vận tải chiến lược quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển mỗi ngày. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây ra những biến động mạnh trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Nhà máy LNG lớn nhất thế giới tại Qatar bị ảnh hưởng
Một trong những yếu tố khiến thị trường đặc biệt lo ngại chính là nguy cơ gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar. Quốc gia này hiện vận hành nhà máy LNG lớn nhất thế giới, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp khí hóa lỏng cho thị trường toàn cầu, đặc biệt là Châu Âu và Châu Á.
Tuy nhiên, hoạt động tại cơ sở này đã bị đình trệ từ tuần trước khi căng thẳng trong khu vực tiếp tục leo thang. Theo các nhà phân tích cho biết, hiện có khoảng 1/5 lượng LNG toàn cầu phải đi qua eo biển Hormuz trước khi tới các thị trường tiêu thụ.
Trong khi đó, những lo ngại về an ninh khu vực càng gia tăng khi các báo cáo cho thấy các vụ tấn công và những lời đe dọa quân sự vẫn tiếp diễn, buộc nhiều quốc gia Trung Đông phải kích hoạt hệ thống báo động tên lửa hoặc tiến hành đánh chặn máy bay không người lái trong những ngày gần đây.
Châu Âu đối mặt nguy cơ thiếu khí đốt trước mùa đông
Sự gián đoạn nguồn cung LNG xảy ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với Châu Âu. Sau khi nguồn cung khí đốt từ Nga giảm mạnh kể từ cuộc chiến tại Ukraine năm 2022, khu vực này ngày càng phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu từ Trung Đông, Mỹ và các khu vực khác để đảm bảo nhu cầu năng lượng.
Hiện nay, mức dự trữ khí đốt tại nhiều quốc gia Châu Âu đang thấp hơn mức trung bình của nhiều năm, buộc các nước phải tăng cường nhập khẩu nhiên liệu trong mùa hè nhằm chuẩn bị cho mùa đông sắp tới.
Trước tình hình đó, nếu xung đột kéo dài và tiếp tục làm gián đoạn các tuyến vận chuyển LNG, thị trường năng lượng Châu Âu có nguy cơ đối mặt với cú sốc nguồn cung nghiêm trọng nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.
Địa chính trị Trung Đông tiếp tục chi phối giá năng lượng
Theo các nhà phân tích cho rằng, những diễn biến của giá năng lượng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tình hình địa chính trị tại Trung Đông. Nếu căng thẳng được kiểm soát và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz sớm trở lại bình thường, giá dầu và khí đốt có thể tiếp tục hạ nhiệt.
Tuy nhiên, trong kịch bản ngược lại, bất kỳ sự leo thang quân sự nào trong khu vực cũng có thể đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào một giai đoạn biến động mới. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí năng lượng mà còn có nguy cơ kéo theo áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế tại nhiều khu vực trên thế giới.
